انواع تویینگ
طبقهبندی سیستمهای توئینگ
تکنیک توئینگ (Towing)، که امکان پرواز در مناطق فاقد ارتفاعات طبیعی (دشتها) را فراهم میکند، به طور کلی به دو خانواده اصلی و کاملاً متمایز تقسیم میشود. درک تفاوت این دو خانواده برای فهم ایمنی و تکنیکهای مربوط به هر کدام ضروری است.
توئینگ هوایی (Aerotowing)
توئینگ سطحی (Surface Towing)
توئینگ هوایی (Aerotowing)
در این روش، وسیله پروازی بدون موتور توسط یک هواپیمای موتوردار دیگر، که معمولاً یک هواپیمای فوق سبک (Ultralight) است، به ارتفاع مورد نظر کشیده میشود.
کاربرد اصلی: این روش، استاندارد طلایی و متداول برای بلند کردن گلایدرهای با ساختار صلب (Rigid-wing Gliders) و هنگگلایدرها است.
نحوه عملکرد: یک طناب نسبتاً کوتاه (معمولاً ۳۰ تا ۶۰ متر) بین هواپیمای کشنده (Tow Plane) و گلایدر برقرار میشود. هواپیمای کشنده با یک شیب صعود ملایم، گلایدر را به ارتفاع دلخواه میرساند و خلبان در آن نقطه اتصال را رها کرده و پرواز آزاد خود را آغاز میکند.
چرا توئینگ هوایی برای پاراگلایدر استفاده نمیشود؟
توئینگ هوایی به دلایل فنی و ایمنی مهم، یک روش غیر استاندارد، تجربی و بسیار پرخطر برای پاراگلایدرها محسوب میشود و در عمل هیچ جایگاهی در آموزش و پرواز مدرن پاراگلایدینگ ندارد:
عدم تطابق سرعت (Speed Mismatch): هواپیمای کشنده برای حفظ پرواز پایدار به سرعتی حدود ۶۰-۸۰ کیلومتر بر ساعت نیاز دارد، در حالی که حداکثر سرعت اکثر پاراگلایدرها به سختی به این محدوده میرسد. این تفاوت سرعت، پاراگلایدر را در یک وضعیت پروازی ناپایدار و در آستانه کلاپس قرار میدهد.
آشفتگی هوا (Wake Turbulence): پاراگلایدر به عنوان یک سازه نرم، به شدت به هوای آشفته ناشی از ملخ (Prop Wash) و گردابههای نوک بال (Wingtip Vortices) هواپیمای کشنده حساس است. قرار گرفتن در فاصله کوتاه پشت هواپیما میتواند منجر به کلاپسهای شدید و غیرقابل کنترل شود.
فقدان ساختار صلب: برخلاف گلایدرها و هنگگلایدرها، پاراگلایدر فاقد اسکلت بندی صلب برای تحمل تنشها و تلاطمهای شدید این نوع کشش است.
۲. توئینگ سطحی (Surface Towing)
این روش، استاندارد جهانی، ایمن و رایج برای توئینگ پاراگلایدر است. در این تکنیک، نیروی کشش از یک منبع مستقر بر روی سطح زمین یا آب تأمین میشود. توئینگ سطحی خود به سه زیرمجموعه اصلی تقسیم میشود که مسیر تکامل این تکنیک را نشان میدهد:
الف) کشش با طناب ثابت (Static Line Towing)
توضیح: یک روش منسوخ و بسیار خطرناک که در آن طول طناب ثابت است و کشش صرفاً با کنترل سرعت یک وسیله نقلیه تنظیم میشود. عدم وجود کنترل دقیق بر تنش، این روش را مستعد حوادث جدی میکند.
ب) وینچ متحرک (Pay-out Winch / Mobile Winch)
توضیح: در این روش، وینچ روی یک وسیله نقلیه یا قایق متحرک نصب شده و همزمان با حرکت وسیله، طناب را “باز” میکند (Pay-out). تنش از طریق یک سیستم ترمز روی قرقره کنترل میشود. این روش از طناب ثابت ایمنتر است اما به هماهنگی بالایی نیاز دارد و تا حد زیادی جای خود را به وینچ ثابت داده است.
ج) وینچ ثابت (Stationary Winch / Reel-in Winch)
توضیح: مدرنترین، ایمنترین و استانداردترین روش توئینگ پاراگلایدر در جهان امروز.
نحوه عملکرد: وینچ در یک نقطه ثابت (معمولاً انتهای باند) مستقر میشود. طناب به خلبان که در ابتدای باند قرار دارد متصل شده و وینچ با جمع کردن طناب (Reel-in)، خلبان را به پرواز درمیآورد.
مزیت اصلی: این سیستمها به اپراتور اجازه میدهند تا از طریق مکانیزمهای دقیق هیدرولیکی یا الکتریکی، تنش طناب را به صورت لحظهای و بسیار دقیق کنترل کند. این کنترل، کلید اصلی ایمنی در توئینگ سطحی است و به اپراتور امکان میدهد تا در صورت بروز هرگونه خطا، با کاهش یا قطع فوری تنش، از وقوع حادثه جلوگیری کند.
Retrieve or Pulley Tow
توویینگ با دست
گاهی اوقات خلبانان این ایده را به ذهن میآورند که با وصل کردن یک طناب و از طریق دوستانشان وارد توو شوند. این امر به ویژه برای خلبانان پاراگلایدر با توجه به سادگی ظاهری بسیار جذاب است. با این حال، ما به دو دلیل این عمل را در خارج از طبقه بندی و به شدت منع می کنیم: اول، با کشیدن طناب توسط چند نفر (یک نفر به اندازه کافی قوی نیست)، هیچ راهی برای تعیین حد معینی برای نیروی یدک کش وجود ندارد.
اگر یک وضعیت اضطراری مانند قفل کردن رخ دهد، کشنده ها ممکن است آن را به موقع تشخیص ندهند، زیرا آنها درگیر فعالیت های خود هستند. حتی اگر تصمیم به رها شدن بگیرند، ممکن است همه آنها یکباره این کار را انجام ندهند. ثانیاً، طول کوتاه طنابهایی که معمولاً در این تمرین استفاده میشوند، به دلیل شیب زیاد زاویه طناب بکسل در حالی که خلبان نزدیک زمین است، منجر به موقعیت خطرناکی میشود . این وضعیت به احتمال زیاد باعث ایجاد لاک اوت، می گردد.این اتفاق با زمان بازیابی کمتر نسبت به سیم بکسل بلندتر که خلبان را قبل از رسیدن به زوایای شیب دار سیم بکسل بالا می برد، سریعتر اتفاق می افتد.
به دلیل لاک اوت، هم در هنگ گلایدر و هم در پاراگلایدر با تویینگ دستی تلفات جانی به بار آمده است. توصیه ما این است که این کار را بدون راهنمایی متخصص انجام ندهید. اگر اصرار دارید آن را با پاراگلایدر امتحان کنید، باید از یک سیستم مهار و رهاسازی مناسب و تکنیک های بکسل مناسب استفاده کنید